شهيد عدالت
حكومت امام علي (ع) تجلي حكومت انساني و معرف حقيقي روح عدالت و مساوات اسلا م است و نگاه امام علي (ع) به سياست، نگاهي توحيدي و الهي است.. از ديدگاه امام علي (ع)، جهاد با دشمنان و تأمين امنيت جامعه اسلامي، به سامانآوردن اوضاع اجتماعي و فرهنگي و تربيتي مردمان و رونق اقتصادي و آباداني سرزمينها، غايت حكومت اسلامي به شمار ميآيد.
حضرت علي(ع)در بهره گيري از بيت الما ل مسلمانان بر اساس قانون اهميت بسزايي قائل بود . وبه كارگزارانش توصيه به بهره گيري معقول و قانوني از
بيت الما ل مي نمودوآنان را از خطرها و آفت هاي قانون شكني در مورد بيت الما ل ،بر حذر مي داشت .
سياست اقتصادي علي (ع) به گونه اي بودكه در تمام اعصار وقرون ، يكي از اصولي ترين سياست هاي اقتصادي است به طوري كه علي (ع) در مورد استفاده غير قانوني ""عثمان بن عفان "" ونزديكان او از بيت الما ل ،
مي فرمايد:
" هنگامي كه عثمان به خلافت قيام كرد ، خويشاوندانش با ايستادند و
بيت الما ل را ما نند شتر مهار بريدهاي كه گياهان بهاري را بچرد ،خوردند و بر باد دادند . "
وبه خاطر همين اصل در بهره گيري از اموال است كه به مالك اشتر توصيه مي كند كه خود و نزديكان او در استفاده از اموال عمومي ، حريم قانون را حفظ كنند
" بپرهيز از اينكه چيزي را به خود مخصوص داري كه بهره همه مردم در آن ( بيت الما ل ) يكسان است "
همچنين مي فرمايد :
" والي ، نزديكان و خويشاونداني دارد كه خوي برتري جويي دارند و گردن فرازي ... ريشه ستم اينان را با بريدن اسباب آن در آور و به هيچ يك از اطرافيان وخويشاوندانت زميني را به بخشش وامگذار "
و كساني كه به طور غير منتظره صاحب ثروت يا خانه و زميني مي شدند ، دستور مي دادبه سرعت منبع در آمد او را جست وجو كنند . اگر كار گزاري به
نا حق از بيت الما ل سهم افزون تري براي خود مي گرفت ، با برخورد تند علي عليه السلا م مواجه مي شد .
علي (ع) نهايت توجه خود را در زمينه حفظ و حراست از بيت الما ل و بهره گيري صحيح از آن به كار مي گرفت،. تا آنجا كه به كار گزارانش دستور
مي داد كه حتي در نوشتن نامه ها از اسراف بپرهيزند.
سيره حكومت علوي (ع) روشن ترين تجلي حكومت انساني و معرف حقيقي روح عدالت و مساوات اسلا مي است .
بخشش هاي ناروا بيت الما ل و تقسيم غير عادلانه آن در حكومت علوي مردود و مطرود است . سياست علي عليه السلا م در مورد بهره گيري از بيت الما ل و حفظ و حراست از اموال عمومي ،فقط تئوري نيست كه آن را بنويسيم و در كناري بگذاريم ،. بلكه دستور العملي است براي كشورداري كه بايد همه كار گزاران آن را ملاك عمل خود قرار دهند ،. چرا كه با رعايت اين قبيل دستور العمل ها ، افراد بي خانمان و نيازمند ،سامان مي گيرند و عدالت اجتماعي ، تحقق مي يابد .
علي كسي بود كه استانداراني را كه بر اساس روابط منصوب شده بودند عزل نمودوكارگزاران شايسته اي را براي انجام امور گماشت وبر اساس توانائي مسئوليت به آنها مي داد.ودر تامين حقوق كارمندان و تلاش جهت بهبود وضعيت معيشتي ايشان به مالك اشتر چنين دستور مي داد:
"به كارمندان حقوق فراوان بده، زيرا اين كار، آنها را در اصلاح خويش تقويت مي كند وبه دنبال خيانت و رشوه نمي روند و از خيانت در اموالي كه در اختيار آنهاست بي نياز مي سازد . به علاوه، چنانچه از دستور تو سرپيچي كردند و در امانت خيانت ورزيدند، حجت بر آنها تمام است و مي تواني متخلف را تنبيه كني"
ودر قبال مديران ارشد نظام تاكيد داشت تا همس طح قشر ضعيف جامعه باشند
چرا كه:
" خداوند بر پيشوايان دادگر واجب گردانيده است كه زندگي خود را با طبقه ضعيف تطبيق دهند كه رنج فقر ، مستمندان را ناراحت نكند. "
عدالت گرچه شيرين است اما اجراي آن سخت مي باشد ايجاد حكومت عدل و عدالت پرور از آرزوهاي ديرينه بشري بوده است كه در هر زماني تحقق چنين حكومتي را در سرداشته و دارند. اما در عرصه عمل جوامع دچار تنش ها و تضادها و تبعيض هاي ناروايي هستند كه موجب ايجاد شكاف و گسست طبقات در جامعه مي شود. در حالي كه گسترش عدل و عدالت در جامعه همواره موجب امنيت و آسايش و حفظ جامعه از مفاسد اخلاقي و ناراحتي هاي روحي و رواني است. هنگامي كه مردم جامعه احساس كنند كه امكان استفاده از بيت المال و امكانات اقتصادي جامعه براساس سعي و تلاش صحيح و شايسته سالاري است اميد به زندگي و حركت و رشد و توسعه در جامعه افزون تر مي شود و اگر مجري حكومت گسترش عدل و عدالت را در جامعه سرلوحه كار خويش قرار دهد و بخواهد دست طمعكاران و متجاوزين را از بيت المال قطع كند اين امر براي عده اي كه به سوء استفاده از بيت المال و دست اندازي به مال مردم و رفاه و خوشگذراني و امتيازات طبقاتي دل خوش كرده اند، بسيار سخت و ناگوار خواهد آمد. كه دوران حكومت علي(ع) نمونه بارز برخورد و عكس العمل چنين خواصي است. در حالي كه انگيزه علي(ع) در پذيرش حكومت، اسلام وضع نابسامان جامعه و رفع تبعيض از عرصه اجتماع و گسترش عدالت اجتماعي در جامعه بود، كه با اقدام قاطعانه و بيعت و حمايت مردمي علي(ع) وارد عرصه عمل شد و در صحنه سياست عدالت گستري و برنامه هاي اصلاحي او با دشمني ها و مخالفت ها و كارشكني هاي فراوان در عرصه عمل مواجه شد. در حقيقت عملكرد علي(ع) براي اشراف و صاحبان زر و زور و تزوير قابل قبول نبود. اما علي(ع) در ميان خواص و عوام براساس تكليف الهي، مسير عدالت را همواره كرد تا شهد شيرين «عدالت اجتماعي» را در جامعه گسترش دهد و در اين راه بدون هيچ بيم و هراسي به انجام تكليف الهي و وظيفه حكومتي خود پرداخت و همين ايستادگي و مقاومت علي(ع) در مقابل خواص بود كه به قيمت جانش تمام شد و موجب شد مجري عدالت را در محراب عشق به شهادت رسانند و جماعتي را در سوگ شهيد عدالت بنشانند.
غروب مولود کعبه در محراب مسجد کوفه ، شهادت اسطوره ایمان و عشق و
عدالت ، مولای متقیان حضرت علی ( ع ) را تسلیت باد